Terminy związane z Yerba Mate

Apostoles - miasto prowincji Misiones znanej z plantacji yerba mate , głowna ulica miasta to Polonia
canchado - kolejny etap w procesie przetwarzania liści, polegający na grubym ich zmieleniu
cebar el - przygotowywanie mate
cebador - mistrz ceremonii przygotowywania yerba mate
chá-mate - mate cocido
ca’a - yerba mate w języku Guarani
chimarrao - yerba mate
canchada - półprodukt w procesie produkcji yerba mate; liście ostrokrzewu paragwajskiego wysuszone, bardzo grubo mielone
compuesta - yerba mate z dodatkiem innych ziół w tym mięty, lipii, tymianku , cedru lub rumianku
congonha - yerba mate
de leche - mate z mlekiem
dulce - mate z cukrem
erva mate - yerba mate w Brazylji
erveira - yerba mate
galleta -mate o okrągłym spłaszczonym kształcie
guampa - mate zrobiona z bydlęcego rogu
herba - zioło
hervea - yerba mate
Ilex paraguayensis - łacińska nazwa ostrokrzewu paragwajskiego
lavado -mate po wielu dolewkach wody, bez smaku , fusy
kkiro - mate
kali chaye - yerba mate
mate - tykwa łac.(Lagenaria vulgaris) - naczynie do picia naparu z yerby
matero - osoba przygotowująca mate
mate con bobilla - wspólne picie mate ,rytuał
pava - czajniczek
palo santo - drewno z którego wykonuje się naczynie do picia mate
Paraguay cayi - yerba mate
poro -mate o wydłużonym kształcie, przypominającym gruszkę
picaflor - koliber maleńki ptak zamieszkujący okolice dziko rosnących ostrokrzewów paragwajskich
reducciones - misje jezuickie plantacje yerba mate
siorbak - osoba , która siorbie przy piciu yerby -bardzo normalna sprawa
surubi - ryba potwór z Górnej Parany
tereré - yerba mate zalana zimną wodą, czasem pita z lodem, ziołami, limonką lub innymi owocami
yerba mate - wysuszone, zmielone liście ostrokrzewu paragwajskiego przygotowane do robienia naparu;
tostada - yerba mate poddana procesowi prażenia
Tierra Colorada - Czerwona Ziemia , zamieszkiwana przez polskich osadników część prowincji Misiones
yerbera - pojemnik do przechowywania yerba mate
yarara - jadowity wąż z dorzecza Parany
yacare - kajmany
zapecado - proces przetwarzania ściętych liści , polega na krótkotrwałym ich podgrzewaniu do wysokiej temperatury 470°C

źródło: http://www.yerbastory.pl/slownik/

Yerba mate - sposób na aktywne zdrowe życie

W dzisiejszych czasach intensywność życia sprawiła, że ludzie muszą być stale aktywni a aktywny wypoczynek jest ważną częścią życia.

Dzisiejszy człowiek powinien spożywać dietę bogatą w witaminę B1.

Jedna porcja 50g yerba mate dostacza ok. 40% dziennego zapotrzebowanie w B1czyli - tiaminę.

To właśnie tiamina podczas wszelkich drobnych urazów przyspiesza gojenie się ran i wykazuje działanie uśmierzające ból.

Yerba mate uznana jest na świecie jako napój przeciwko depresji i zmęczeniu. Napój ten jest doskonałą ochroną przed negatywnymi wpływami współczesnej cywilizacji. Oczyszcza organizm z toksyn, zwiększa sprawność umysłową i fizyczną, leczy anemię, wyczerpanie nerwowe, poprawia nastrój w przypadku depresji. Regeneruje siły w okresie rekonwalescencji. Poprawia przemianę materii i odbudowuje zniszczone tkanki żołądka i jelit. A ponadto jest źródłem olbrzymiej ilości witaminy B6, która udrażnia i konserwuje system nerwowy. Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 odczuwają młodzież, sportowcy, osoby starsze, ludzie będący na ścisłej diecie, a także ci, którzy spożywają duże ilości tłuszczów i cukrów. To - czego nie brakuje w yerba mate to magnez pierwiastek, który działa przeciw stresowo. Niedobory magnezu powinni również uzupełniać ludzie nadużywający alkoholu, gdyż prowadzi on do osłabienia wątroby, a tym samym utrudnia przemianę witaminy B6.

Yerba mate wspaniale oczyszcza organizm z toksyn - między innymi rakotwórczych metali ciężkich jak kadm, ołów i rtęć. Picie yerba mate ma także wymiar społeczny i towarzyski. W Argentynie czy Parawaju częstowanie gościa yerba mate oznacza jego akceptację.

Yerba mate - wytwarzana jest z liści ostrokrzewu paragwajskiego. Poza podstawowymi substancjami odżywczymi mate jest bogata w tzw. ksantynyny. Chociaż w mate występują tylko niewielkie ilości tych substancji, ich obecność zwraca uwagę naukowców.

Podstawową ksantyną obecną w yerba mate jest mateina. Badania wykazują, że jeśli nawet kofeina występuje w mate, jej ilość jest tak niewielka, że potrzeba 100 torebek herbaty, aby zawartość kofeiny była równa szklance kawy. Dlatego też pobudzające działanie herbaty yerba mate nie pochodzi z kofeiny.

Ma działanie moczopędne i uśmierza łaknienie, zaleca się ją jako środek wspomagający w kuracjach odchudzających. Wspólne przygotowywanie ze znajomymi yerba mate to idealny sposób na zabezpieczenie relacji oraz mile spędzony wieczór.

Działanie fizjologiczne:
- (zwiększa, podwyższa): puls, częstotliwość oddychania, działanie systemu nerwowego, odporność fizyczna, działalność seksualna, przyswajanie pokarmu, pamięć.
- (zmniejsza, obniża): temperatura ciała, zmęczenie, depresja, melancholia, anemia, wyczerpanie, pociąg do napojów alkoholowych.

Ponadto reguluje ciśnienie. Zawiera: witaminy A, B1, B2, C, E, fosfor, magnez, potas, sód, wapń, żelazo.

źródło: http://dlastudenta.pl/

Yerba mate i gościnność

Nie pisane prawo na rozległych terenach Argentyny , Brazylii i Paragwaju mówi , że zbliżając się na odludziu do nieznanych sobie osobników powinno się klaskać w dłonie . Oznacza to mniej więcej to, że nie mamy w rękach broni a nasze zamiary są pokojowe. Ludzie zamieszkujący rozległe dorzecze Parany i inne niezamieszkane przez osadników tereny , swoją gościnność okazują przez podanie gościom yerba mate. Ceremonia wspólnego picia mate ma charakter rytualny i jest traktowana bardzo poważnie przez wszystkich ludzi na terenach Argentyny, Brazylii, Chile i Paragwaju.

Uprawa Yerba-mate

Yerba-mate jest krzewem, pochodzącym od drzew rosnących w Południowo Amerykańskim lesie tropikalnym.

Hodowlana Yerba-mate to roślina średniej wielkości (mimo, ze w naturze może osiągać nawet kilkanaście metrów wysokości) przycina się ją gdy osiąga wysokość 3 – 6m.

Yerba mate ma twarde, lśniące liście o ostrych, ząbkowanych krawędziach! Nazywa się ją również „wiecznie zielonym krzewem” z uwagi na fakt iż liście pozostają na roślinie przez trzy lata.

W zależności od rodzaju liście różnią się od siebie kształtem i długością.

Yerba mate kwitnie w okresie pomiędzy październikiem a grudniem. Kwiaty pojawiają się u podstaw liści na grubszych gałęziach.

Owocami są maleńkie jagody dojrzewające pomiędzy styczniem a marcem.Każdy owoc zawiera od 4 do 8 żółtych nasion.

Olbrzymim wyzwaniem w procesie „oswajania” yerba mate były właśnie nasiona a ściślej ich przydatność w procesie wysiewu! 80% zarodków występujących w naturze – nie było w stanie wydać plonu!

Jezuici musieli zadowolić się skromnym wynikiem 20 % ukorzeniających się zarodków rośliny. Ta anatomiczna właściwość przez wiele lat stała na przeszkodzie w rozwoju plantacji Yerba mate!

Dziś hodowla tego krzewu jest zdecydowanie bardziej wydajna! Obecnie na rynku Ameryki Południowej jest dostępnych około 200 marek pod jakimi jest sprzedawana Yerba mate! Każda z tych marek różni się od siebie w pewnie sposób, swoim charakterem co ma znaczący wpływ na smak i właściwości naparu!

Wiecznie zielone plantacje Yerba Mate oraz ich dziko rosnące odmiany występują jedynie między 18 i 30 równoleżnikiem półkuli południowej : między Oceanem Atlantyckim na wschodzie do rzeki Paraguay na zachodzie , w dorzeczu rzeki Parana i Uruguay oraz w przy jej dopływach. Pojedyncze dziko rosnące ostrokrzewy znajdują się również w Brazylii ale ich liczbę natura ograniczyła do miejsc gdzie występuje subtropikalny klimat z średnimi temperaturami 20 -23 stopni Celsjusza oraz z opadami ok .1500 mm/rocznie .Cały region występowania krzewu zamyka się w granicach północno-wschodniej Argentyny , Paragwaju i południowej Brazylii . Gleby na których rośnie ostrokrzew są bardzo żyzne w sole mineralne, fosfor i żelazo .Dokonywane próby uprawy ostrokrzewu na terenie Azji i Afryki nie przyniosły oczekiwanych rezultatów .

źródło: http://www.yerbastory.pl/uprawabotanika/

Przygotowanie yerba mate na zimno - terrere

Picie terere to najbardziej popularny sposób na pragnienie w Paragwaju:)

Do yerba mate na zimno musimy użyć bardzo zimnej wody - im zimniejsza, tym lepiej. Dobrze zrobiona terere jest tym smaczniejsza, czym woda jest zimniejsza. Do naczynka wsypujemy susz do 3/4 objętości, dokładamy cytrynę i wlewamy odrobinę soku owocowego. Tak przygotowana podczas upałów yerba, skutecznie gasi pragnienie i uzupełnia nasze organizmy w mikroelementy.

źródło:http://www.yerbamarket.com/info_pages.php?pages_id=9?osCsid=78357350d80

Jak przygotować Yerba Mate?

Do przygotowania yerba mate potrzebne są: drewniany paragwajski kubek albo argentyńska tykwa oraz bombilla, czyli specjalna metalowa rurka zakończona łyżeczką z sitkiem.

Aby przygotować yerba mate na sposób południowoamerykański, należy:

1. Drewniany kubek lub tykwę wyparzyć wrzątkiem.

2. Nasypać do niego suchej yerby .

3. Dodać ulubionych ziół, np. rumianku, mięty, anyżku itd. (tak, żeby w sumie kubek był wypełniony w 2/3 wysokości).

4. Zatykając koniec rurki kciukiem, wkręcić ją w suchą yerbę i umieścić w kubku tak, żeby sitko znajdowało się tuż nad dnem po przeciwnej stronie, a rurka przy wylocie z kubka opierała się o jego brzeg.

5. Przygotować gorącą wodę o temperaturze ok. 80° (taką, jakiej się używa do zaparzania kawy rozpuszczalnej). Wlać wodę do termosu i go zamknąć.

6. Do kubka lub tykwy z suchą yerba mate nalać prawie do pełna wody z termosu i zostawić na tak długo, aż woda wsiąknie. To pierwsze zalanie nazywa się para Santo Tomas, czyli dla Świętego Tomasza. Sucha yerba tak wciąga w siebie wodę, jakby naprawdę wypijał ją niewidzialny Święty.

7. Kiedy św. Tomasz wypije swoje, dolewamy z termosu dwa-trzy łyki wody i pijemy. Ostrożnie, bo będzie gorące. Kiedy w rurce zabulgocze powietrze, znów dolewamy kilka łyków wody i pijemy. A potem znów dolewamy i pijemy.

8. Tradycja obowiązująca w Ameryce Południowej mówi, że yerba mate pije się wspólnie, w grupie osób, przy czym kubek z rurką jest tylko jeden - i krąży on z rąk do rąk. Jedna osoba trzyma termos i dolewa wody. W praktyce wygląda to więc tak, że kubek wraca zawsze do tej samej osoby trzymającej pieczę nad termosem i gorącą wodą, a ta osoba, po każdorazowym dopełnieniu kubka z yerba mate wodą, podaje go następnej osobie.

9. Co nie znaczy, że nie można yerba mate pić samemu

źródło: http://beatapawlikowska.com/kitchen,list,760.html

Działanie Yerba Mate

Yerba mate nie ma żadnych substancji mogących prowadzić do uzależnienia ani takich, które w jakikolwiek sposób mogłyby być szkodliwe dla organizmu.

Yerba mate podnosi odporność organizmu, polepsza trawienie, zwiększa koncentrację, czyści krew i usuwa z niej substancje toksyczne, balansuje układ nerwowy, przywraca młodzieńczy kolor włosów, opóźnia starzenie się, niweluje zmęczenie, pobudza umysł, odchudza, wzmaga siły, zmniejsza stres i zwalcza bezsenność. Ma właściwości stymulujące, przeczyszczające, ściągające, moczopędne, napotne i przeciwgorączkowe. Zawiera witaminy i minerały: A, C, E, B-1, B-2 (czyli ryboflawinę) i B-complex; karoten, kwas pantotenowy, biotynę ? czyli witaminę H, magnez, wapń, żelazo, sód, potas, mangan, krzem, fosforyty, siarkę, cynk, kwas chlorowodorowy, chlorofil, cholinę oraz inozyt.

Pobudza tak jak kawa, ale nie jest to efekt działania kofeiny. Aktywna substancja yerba mate, niepodobna do żadnej wcześniej odkrytej, to mateina. Stymuluje układ nerwowy, ale ? odwrotnie niż kofeina i teina (znajdująca się w herbacie) - nie wywołuje przy tym uzależnienia. Nie ma żadnych przeciwwskazań dla spożywania yerba mate.

źródło: http://beatapawlikowska.com/kitchen,list,759.html

Ostrokrzew paragwajski

Ostrokrzew paragwajski, Ilex paraguariensis, to drzewo z rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae). W stanie naturalnym w ciągu 25 lat osiąga do 15 m wysokości, uprawiane — 3–6 m. Kwitnie od października do grudnia. Liście są podłużne, zimozielone i błyszczące, do 5 cm długości, na brzegach falisto karbowane; drobne, żółtawe, 4-krotne kwiaty są skupione w pęczkach wyrastających z kątów liści; owoc — fioletowoczerwony pestkowiec z kilkoma nasionami. Obszar występowania, zarówno naturalnych jak i uprawianych drzew, ogranicza się do Ameryki Południowej, w strefie pomiędzy Oceanem Atlantyckim i rzeką Paragwaj oraz pomiędzy 18°S i 30°S. Liście zawierają kofeinę i teobrominę, alkaloidy o działaniu pobudzającym układ nerwowy.

źródło: http://www.ushuaia.pl/yerba/co

Co to jest Yerba mate?

Yerba mate jest spożywana głównie w Argentynie, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju. Jest odpowiednikiem naszej poczciwej czarnej herbaty, bez której trudno wyobrazić sobie spotkanie towarzyskie. O ile kulturową rolę yerby można porównać z herbatą czarną w Polsce, o tyle jej smak kojarzy się raczej z herbatą zieloną, choć prawdziwi miłośnicy yerby twierdzą oczywiście, że jest o wiele lepsza. Oba napoje są gorzkie, choć, trzeba przyznać, że jest to gorycz innego rodzaju. We wspomnianych na początku krajach yerbę pije się wręcz nałogowo, o czym najlepiej świadczą liczby: na głowę jednego mieszkańca Argentyny rocznie przypada prawie 7 kilogramów mate (2004).

źródło: http://www.ushuaia.pl/yerba/co